Wat is ‘n serwituut en hoe werk dit?

Dinsdag, November 22nd, 2016

Sanette Viljoen

 

 

ʼn Serwituut is ʼn reg waaroor een persoon beskik om te gebruik en te geniet ten aansien van die eiendom van ʼn ander persoon. Dit is anders as by wyse van ʼn huurooreenkoms of soortgelyke vervreemding of beskikking. Daar is twee tipes serwitute:

 

– ʼn Egte (volwaardige) serwituut betrek altyd twee stukke grond wat afsonderlik geëien word.

– ʼn Persoonlike serwituut ken sekere regte toe aan ʼn individu vir ʼn spesifieke tydsbestek (lewenslank op die meeste). Persoonlike serwitute ontstaan gewoonlik as gevolg van ʼn testament of kontrak.

 

Indien u oor die reg tot serwituut beskik om u beeste oor ʼn buurplaas, wat nie aan u behoort nie, te jaag, is u plaas die ‘heersende erf’ en die ander die “dienende erf”.

Serwitute word geregistreer teen die titelaktes van die eiendomme in die Aktesregister. As ‘n serwituut nie geregistreer word nie sal dit nie bindend wees op die opvolgende eienaars van die dienende eiendom nie, tensy hulle daarvan bewus sou wees.

Egte serwitute mag ook gevestig word deur die staat, soos in die geval van grond waarop ʼn pad of spoorlyn gebou was. Die meeste egte serwitute is die resultaat van ʼn ooreenkoms tussen twee partye oor die trefwydte van die serwituut-regte, die bedrag betaalbaar deur die heersende party aan die dienende party as konsiderasie vir die toelaat om die serwituut daar te stel, en die tydperk waarvoor die serwituut geldig sal bly. Die serwituut ontstaan as ʼn reg slegs wanneer dit geregistreer word teen die titelaktes van die dienende eiendom.

ʼn Serwituut kan ook verkry word deur middel van preskripsie: byvoorbeeld, ʼn grondeienaar mag aantoon dat hy openlik sy buurman se grond gebruik het vir ʼn periode van 30 jaar – byvoorbeeld om beeste daaroor te jaag – sonder dispuut. Hy sal dan geregtig wees om die serwituut te registreer teen die titelaktes van die dienende erf.

Enige van die partye is geregtig om die ander te vervolg vir skade veroorsaak indien daar gemeen word dat die regte ingevolge die ooreenkoms oorskry is of indien een party verlies gely het. Indien geen werklike verlies bewys kan word nie, kan ʼn interdik verkry word om enige verdere kontrakbreuk te voorkom. Enige party mag by die hof aansoek doen vir ʼn deklarasie van regte.

 

Ander Artikels

Wie betaal vir die vervanging van ʼn meenthuis-uitlaatpyp?
Vraag: Gee asseblief raad oor wie verantwoordelik sou wees vir die vervanging van ʼn uitlaatpyp in die kombuis van ʼn eenheid as dit deurgeroes het en aan die buitekant van die eenheid afgebreek het.   Antwoord: Eienaars is verantwoordelik vir die herstel en onderhoud van hulle eenhede en die beheerliggaam het dieselfde verantwoordelikheid met betrekking […]
Tipes kontantbeleggings
VASTE DEPOSITOREKENING ʼn Vaste depositorekening is ʼn tipe spaarrekening waar jy jou kontant vir ʼn spesifieke tydperk deponeer in ruil vir ʼn vaste rentekoers, wat gewoonlik hoër is as een wat jy uit ʼn gewone bankrekening sou ontvang. Tipies vereis vaste depositorekenings dat fondse in die rekening gelaat word tot die vervaldatum, met moontlike boetes […]
Voertuigfinansiering verduidelik
Tensy jy ʼn rekenmeester is, is voertuigfinansiering gekompliseerd. Weet jy hoe finansieringsbepalings werk? Is dit ʼn goeie idee om ʼn residu te neem?  Wat van die rentekoers – moet jy dit vas of gekoppel neem? Ons het met WesBank gesels vir hierdie beginnersgids oor die finansiering van die motorvoertuig van jou drome! Bereken hoeveel jy […]
1 2 3 161