Wat is ‘n serwituut en hoe werk dit?

Dinsdag, November 22nd, 2016

Sanette Viljoen

 

 

ʼn Serwituut is ʼn reg waaroor een persoon beskik om te gebruik en te geniet ten aansien van die eiendom van ʼn ander persoon. Dit is anders as by wyse van ʼn huurooreenkoms of soortgelyke vervreemding of beskikking. Daar is twee tipes serwitute:

 

– ʼn Egte (volwaardige) serwituut betrek altyd twee stukke grond wat afsonderlik geëien word.

– ʼn Persoonlike serwituut ken sekere regte toe aan ʼn individu vir ʼn spesifieke tydsbestek (lewenslank op die meeste). Persoonlike serwitute ontstaan gewoonlik as gevolg van ʼn testament of kontrak.

 

Indien u oor die reg tot serwituut beskik om u beeste oor ʼn buurplaas, wat nie aan u behoort nie, te jaag, is u plaas die ‘heersende erf’ en die ander die “dienende erf”.

Serwitute word geregistreer teen die titelaktes van die eiendomme in die Aktesregister. As ‘n serwituut nie geregistreer word nie sal dit nie bindend wees op die opvolgende eienaars van die dienende eiendom nie, tensy hulle daarvan bewus sou wees.

Egte serwitute mag ook gevestig word deur die staat, soos in die geval van grond waarop ʼn pad of spoorlyn gebou was. Die meeste egte serwitute is die resultaat van ʼn ooreenkoms tussen twee partye oor die trefwydte van die serwituut-regte, die bedrag betaalbaar deur die heersende party aan die dienende party as konsiderasie vir die toelaat om die serwituut daar te stel, en die tydperk waarvoor die serwituut geldig sal bly. Die serwituut ontstaan as ʼn reg slegs wanneer dit geregistreer word teen die titelaktes van die dienende eiendom.

ʼn Serwituut kan ook verkry word deur middel van preskripsie: byvoorbeeld, ʼn grondeienaar mag aantoon dat hy openlik sy buurman se grond gebruik het vir ʼn periode van 30 jaar – byvoorbeeld om beeste daaroor te jaag – sonder dispuut. Hy sal dan geregtig wees om die serwituut te registreer teen die titelaktes van die dienende erf.

Enige van die partye is geregtig om die ander te vervolg vir skade veroorsaak indien daar gemeen word dat die regte ingevolge die ooreenkoms oorskry is of indien een party verlies gely het. Indien geen werklike verlies bewys kan word nie, kan ʼn interdik verkry word om enige verdere kontrakbreuk te voorkom. Enige party mag by die hof aansoek doen vir ʼn deklarasie van regte.

 

Ander Artikels

Belangrike belastingwenke vir 2017
Karen van der Berg     Daar is een ding wat jaar na jaar vas bly staan: Belasting moet betaal en bewyse daarvan moet ingedien word. Vir die meeste mense veroorsaak dit ʼn groot kopseer en slapelose nagte. Dit is egter nie nodig nie, sê Coba Boshoff, ʼn belastingkonsultant van die Paarl. “Daar is sekere […]
Die 2 soorte verkeersboetes
Sanette Viljoen       Dit is belangrik om te verstaan dat daar twee tipes verkeersboetes bestaan en ook om te weet wat is elkeen se risiko.   Artikel 341-boete Hierdie boete word uitgereik wanneer dit nie duidelik is wie die bestuurder van die motor is nie. Voorbeelde van hierdie boetes is ‘n parkeerkaartjie of […]
Deeltitel: Geiser-instandhouding en aanspreeklikheid vir koste
Anton Kelly   Daar is iets onvermydelik in verband met die koste van geiser-instandhouding en –vervanging: die betrokke eienaar is aanspreeklik vir alles waarvoor die regspersoon se versekering nie betaal nie! Dit help as mens die bepalings verstaan wat hierdie “geen wegkruipplek”-situasie skep. In die meeste moderne residensiële skemas is die geiser in die eenheid […]
1 2 3 139