Waarvoor is jou belastinggeld in 2012 aangewend?

Dinsdag, Februarie 19th, 2013

Op ʼn byna daaglikse grondslag basuin die koerantopskrifte dit uit: “Belastingbetalers moet opdok vir demokrasie”, “Belastingbetalers moet opdok vir ANC-eeufees”, “E-tol: Belastingbetalers sal ook opdok”, “Belastingbetalers hoes vir Simelane” en “Ál groter las op belastingbetalers.” Maar wie is hierdie “belastingbetalers”? NICO STRYDOM berig.

 

In 2012 het persoonlike inkomstebelasting 33,8% van die staat se belastinginkomste uitgemaak. Maatskappybelasting was 20,6% en belasting op toegevoegde waarde (BTW) was vir 25,7% van belastinginkomste verantwoordelik. Dit laat sowat 19,9% wat van belastings soos die brandstofheffing en invoertariewe afkomstig was.

Dit is egter belangrik om daarop te let dat die mense wat die meeste inkomstebelasting betaal, ook grotendeels die meeste van al die ander soorte belasting betaal. Eenvoudig gestel – mense met ʼn hoë inkomste het ook hoë uitgawes en betaal dus meer BTW en hulle besit ook aandele in maatskappye en betaal dus indirek ook maatskappybelasting.

Suid-Afrika het ʼn bevolking van nagenoeg 52 miljoen mense en sowat 33 miljoen hiervan is van werkende ouderdom (15 tot 64 jaar oud). Slegs sowat 13,7 miljoen mense in dié groep het egter ʼn werk. Die Suid-Afrikaanse Inkomstediens voer in sy jongste inkomstebelastingstatistiek aan dat daar 13,7 miljoen mense vir belasting geregistreer is, toevallig net soveel as die aantal mense wat werk, hoewel dit nie noodwendig dieselfde individue is nie.

In 1994 het die getal op 1,7 miljoen gestaan en teen 2010/2011 was dit sowat 6 miljoen. In 2011 was daar ʼn beleidsverandering en moes alle werkende persone vir belasting registreer. In die media en algemene gesprekke is daar vroeër dikwels sommer losweg gepraat van “5 miljoen aktiewe belastingbetalers” en is dit intussen aangepas na “7 miljoen aktiewe belastingbetalers”.

Paul Joubert, senior ekonomiese navorser by die Solidariteit Navorsingsinstituut (SNI), sê hierdie syfer gee egter nie werklik die aantal mense wat belasting betaal weer nie. “Net omdat iemand vir inkomstebelasting geregistreer is, beteken nie dat hy of sy noodwendig inkomstebelasting in ʼn spesifieke belastingjaar betaal het nie.

“Die 2010/11-belastingjaar kan as voorbeeld gebruik word. In dié tydperk was daar slegs sowat 4,7 miljoen mense wat belastingopgawes moes indien, hoewel daar sowat 5,9 miljoen geregistreerde belastingbetalers was. Van die 4,7 miljoen mense wat opgawes moes indien, kan onmiddellik 0,27 miljoen (5,7% van die 4,7 miljoen) afgetrek word, omdat hulle geen belasbare inkomste in die betrokke tydperk gehad het nie. Daar bly dan 4,4 miljoen oor. Van hierdie 4,4 miljoen was daar ongeveer 1,2 miljoen wat ’n inkomste van R1 tot R90 000 in die belastingjaar verdien het. Hierdie kwart van die belastingbetalers het slegs 1,1% van die totale inkomstebelasting vir die jaar bygedra – gemiddeld slegs 3,1% van hulle belasbare inkomste. Dié 1,2 miljoen mense kan dus kwalik belastingbetalers in die ware sin van die woord genoem word. As hulle almal van inkomstebelasting vrygestel was, sou die effek op die fiskus skaars merkbaar gewees het. Daar bly dan sowat 3,2 miljoen mense oor wat nagenoeg 99% van alle inkomstebelasting betaal het.”

Joubert sê hierdie 3,2 miljoen mense sluit ʼn groep van ongeveer 1,1 miljoen mense in wat ’n inkomste van R90 000 tot R150 000 per jaar verdien het en gesamentlik ʼn addisionele 7,2% van inkomstebelasting bygedra het.

“Hulle het gemiddeld byna 10% van hul inkomste aan inkomstebelasting afgestaan. Dit sou ietwat onakkuraat en ondankbaar wees om hierdie miljoen mense nie as ‘belastingbetalers’ te ag nie – 10% van iemand se inkomste is nie onbeduidend nie. Vir die doel van die artikel is dit egter tog insiggewend om hierdie miljoen mense uit die totaal te verwyder.

“Daar bly dan 2,1 miljoen belastingbetalers oor wat verantwoordelik was vir byna 92% van alle inkomstebelasting wat in 2010/11 ingevorder is. Hierdie 2,1 miljoen kan nog ʼn laaste keer verklein word deur diegene wat R150 000 tot R200 000 verdien het, uit te sluit. Daar bly dan sowat 1,4 miljoen mense oor wat verantwoordelik was vir nagenoeg 82% van alle inkomstebelasting wat ingevorder is.”

Kommentaar is gesluit.

Ander Artikels

Afdwing van verbruikersregte deur die howe: Gebruik eers ander remedies
Justine Krige   Artikel 69 van die Wet op Verbruikersbeskerming (Wet 68 van 2008 [CPA]) sit ʼn verskeidenheid statutêre remedies uiteen vir die afdwing van verbruikersregte ingevolge die CPA. Dit sluit in die indien van ʼn klagte by die Nasionale Verbruikerskommissie (Kommissie), die verwysing van ʼn dispuut na die Verbruikerstribunaal (Tribunaal), of om ʼn bedryfsombudsman […]
Wie mag waar parkeer in ʼn meenthuiskompleks?
Vraag: “In die deeltitelskema waar ek woon is daar ʼn konstante gebaklei en gestry oor wie waar mag parkeer en wie verantwoordelik is vir die instandhouding van parkeerplekke. My vraag is: wie besluit watter dele van die skema vir parkeerplekke toegeken word, wie dit mag gebruik en wie dit moet in stand hou?” Antwoord: Wat […]
Moenie vanjaar val vir hierdie belastingslenters nie
Lede van die publiek ontvang dikwels ewekansig vals e-posse wat nagemaak is om te lyk asof hulle deur die SAID gestuur is, maar wat in der waarheid vals e-posse is wat daarop gemik is om niksvermoedende belastingbetalers uit te lok om persoonlike inligting, soos bankrekeningbesonderhede, te onthul. Voorbeelde sluit in e-posse wat skyn afkomstig te […]
1 2 3 150