e-Tol, wat nou?

Maandag, Desember 8th, 2014

Geskryf deur: Gerhard van Onselen

 

Sanral se omstrede e-tol stelsel is sedert 3 Desember 2013 in werking. Selfs al word die stelsel dalk hersien of verander is dit seker dat Sanral se verpligtinge m.b.t. die stelsel, soos ʼn beraamde skuldlas van omtrent R 20 miljard direk gekoppel aan die projek, nie maklik sal weg gaan nie.

 

Al het die premier van Gauteng onlangs genoem dat die stelsel moontlik hersien kan word, sal die keiser op een of ander wyse betaal moet word, hetsy deur e-tolgelde, of belasting, of selfs beide.

 

Soos ons met SAA gesien het, gaan staatsbeheerde instellings moeilik onder, en die bestaande e-tolstelsel sal waarskynlik op een of ander wyse bly voortbestaan. Dan is daar ook sprake van komende vervolging van e-tol wanbetalers. Dié gemengde boodskappe laat motoriste natuurlik op onsekere grond. Die vraag is hoe moet motoriste die e- tolstelsel benader.

 

Hoe kan motoriste die e-tolstelsel benader?

 

Terwyl die situasie nog nie verander het nie, is daar is verskeie opsies om te oorweeg. Die opsies strek van die handhawing van ʼn gewetensbeswaar – wat aanvoer dat e-tolgelde geensins betaal moet word nie – tot traagbetalings van fakture, tot om die minste moontlik aan Sanral te betaal.

 

Basies kan vier rasionele opsies oorweeg word. Eerstens: handhaaf ʼn gewetensbeswaar en moet glad nie betaal nie; tweedens: moenie registreer nie, maar betaal Sanral se fakture op ʼn gereelde basis; derdens: registreer op die stelsel en kry ʼn e-skyfie om sodoende so min as moontlik te betaal; en vierdens: vermy die stelsel in geheel om sodoende jou e-tolrekening so klein as moontlik te hou.

 

ʼn Traag-om-te-betaal-opsie kan nie aanbeveel word nie. Sommige mense dink dat deur traag te betaal, bv. deur fakture eers maande later te betaal, hulle Sanral skade aan doen. In werklikheid laat die opsie, met die drasties verhoogde alternatiewe-tariewe – van tot 200% hoër is as die standaardtariewe – Sanral al die pad lag bank toe.

 

ʼn Voorbeeld van die e-skyfie-, standaard- en alternatiewe tariewe op die Barbet, Tarentaal en Pelican oorhoofse hekke word ter illustrasie hieronder uiteengesit. Die hoë alternatiewe-tariewe is duidelik.

 

Hek

e-Skyfie-tariewe

Standaardtariewe

Alternatiewe- tariewe

Barbet

R 3.00

R 5.80

R 17.40

Tarentaal

R 2.58

R 4.99

R 14.97

Pelican

R 3.21

R 6.21

R 18.63

 

Aangesien ʼn motoris wat traag betaal bykans drie keer die standaard-tarief kan betaal, maak dit nie sin om te glo dat die traag-om-te-betaal-opsie Sanral se wins enigsins skade aan doen nie. Baie traag-betalers het reeds die hoë alternatiewe tariewe begin betaal.

 

Indien die rekening meer as net ʼn paar rand is, maak dit nie saak hoeveel briewe Sanral aan die motoris moes stuur om die skuld in te vorder nie – die briewe gaan nie meer kos as ʼn R500- of R2 000-rekening nie.

 

Dit laat vier opsies vir oorweging.

 

1. Handhawing van ʼn gewetensbeswaar: moenie betaal nie.

 

Verskeie mense het ʼn beswaar teen die e-tolstelsel en weier om enigsins iets aan Sanral te betaal. Dit is natuurlik iemand se volste reg om ʼn beswaar teen die stelsel uit te spreek. Sulke mense voeg deur wanbetaling daad by woord. Word hierdie opsie gekies, moet voet by stuk gehou word. Dit help nie om later in te gee en dan die veel hoër alternatiewe tariewe te betaal nie.

 

Met hierdie opsie moet die moontlikheid van vervolging en hewige e-tolskuld in gedagte gehou word. ʼn Proaktiewe reaksie sal wees om reeds regsadvies te bekom en jou regsaak so goed as moontlik te beplan indien dit uiteindelik in die hof draai.

 

2. Moenie registreer nie, maar betaal die fakture

 

Privaatheidsoorwegings kan die rede vir hierdie keuse wees, of dat jy nie jouself uitdruklik kontraktueel aan Sanral se bepalings en voorwaardes wil verbind nie. Sal die opsie jou op ʼn sterkter regtelike voet plaas? Die antwoord is onseker en debatteerbaar. Baie van die verpligtinge wat in Sanral se kontrak bestaan word klaarblyklik in elk geval deur bestaande wetgewing afgedwing.

 

Wanneer dit by die betaling kom, bly twee roetes oor: betaal uitstaande skuld binne die sewe dae grasietydperk teen die standaardtarief, of wag vir die faktuur in die pos, en betaal die faktuur binne 30 dae teen 20% meer as die standaardtarief. Om binne 7 dae te betaal sal waarskynlik ʼn besoek aan een van Sanral se dienspunte vereis.

 

3. Registreer, kry ʼn e-skyfie, en betaal die minimum

 

ʼn Ander opsie wat motoriste kan oorweeg is om te registreer op die stelsel. Sou jy registreer, maak dit nie juis sin om steeds geen e-skyfie te kry nie. Terwyl die opsie as ʼn uitverkoop gesien kan word, moet in gedagte gehou word dat dit dié opsie is, buiten eersgenoemde en laasgenoemde opsies, wat die minste geld na Sanral laat vloei.

 

4. Moenie registreer nie en vermy die tolpaaie

 

Hierdie opsie vereis dat ʼn motoris sover as enigsins moontlik die tolhekke doelbewus vermy. Indien daar wel per geleentheid onder ʼn tolhek deurgery word, moet die rekening so vinnig moontlik betaal word, om die geld wat na Sanral vloei, te beperk. Weens ʼn gebrek aan alternatiewe roetes, sal hierdie opsie vir talle motoriste prakties baie moeilik wees.

 

Ander Artikels

Wie betaal vir die vervanging van ʼn meenthuis-uitlaatpyp?
Vraag: Gee asseblief raad oor wie verantwoordelik sou wees vir die vervanging van ʼn uitlaatpyp in die kombuis van ʼn eenheid as dit deurgeroes het en aan die buitekant van die eenheid afgebreek het.   Antwoord: Eienaars is verantwoordelik vir die herstel en onderhoud van hulle eenhede en die beheerliggaam het dieselfde verantwoordelikheid met betrekking […]
Tipes kontantbeleggings
VASTE DEPOSITOREKENING ʼn Vaste depositorekening is ʼn tipe spaarrekening waar jy jou kontant vir ʼn spesifieke tydperk deponeer in ruil vir ʼn vaste rentekoers, wat gewoonlik hoër is as een wat jy uit ʼn gewone bankrekening sou ontvang. Tipies vereis vaste depositorekenings dat fondse in die rekening gelaat word tot die vervaldatum, met moontlike boetes […]
Voertuigfinansiering verduidelik
Tensy jy ʼn rekenmeester is, is voertuigfinansiering gekompliseerd. Weet jy hoe finansieringsbepalings werk? Is dit ʼn goeie idee om ʼn residu te neem?  Wat van die rentekoers – moet jy dit vas of gekoppel neem? Ons het met WesBank gesels vir hierdie beginnersgids oor die finansiering van die motorvoertuig van jou drome! Bereken hoeveel jy […]
1 2 3 161